Reading Time: 6 minutes

Vandaag heeft de Agora Vereniging haar eerste verenigingsdag gehouden. De planning was om dit in Liemers op het Liemerscollege te houden, maar door het aanwijzen van delen van Gelderland als risico gebied aan te wijzen, is het programma verandert in een online dag. Een dag met diverse inspiratiesessies vanuit de eigen Agora’s in zogenaamde ‘Uitvinderijen’. Acht Uitvinderijen in twee rondes.

Ronde 1
Rob Houben – Samen verantwoordelijk voor elkaars groei en ontwikkeling
Janneke & Sanne – Ouders betrekken bij het leerproces
Dennis – Agora pitchen in de praktijk
Rob Perree – Netwerkplatform Klik

Ronde 2
Freek – Ondernemers betrekken op Xplore Agora Amsterdam
Anke – Diepgang aanbrengen in challenges
Guido van Dijk – Het DNA van Agora versus de beleefde praktijk
Pim en Marjon – Omgaan met de creatieve ruimte

In de tweede ronde mocht ik mijn onderzoek naar wat nodig is voor de ontwikkeling van een Agora. Ik heb dit onderzoek gedaan om te zien of de vijf vaak voorkomende problemen binnen transities doormiddel van Group Concept Mapping inzichtelijk gemaakt kunnen worden.

In mijn presentatie maak ik gebruik van het werk van Kemp, Rotmans en Loorbach. Zij hebben onderzoek gedaan naar wat transitiemanagement is.

Sustainable development is a never-ending process of progressive social change. It involves multiple transitions or system innovations. Each transition is made up of processes of co-evolution involving changes in needs, wants, institutions, culture and practices.

In het artikel beschrijven zij vijf problemen die vaak bij transities optreden.

  • Problem 1. Dissent
    Complex societal problems related to sustainability are characterized by dissent on goals and means. Different people have different perspectives on the (nature) of the problem and preferred solutions.
  • Problem 2. Distributed control
    In pluriform societies control cannot be exercised from the top. Control is distributed over various actors with different beliefs, interests and resources. Influence is exercised in at different points, also within government, which consists of different layers and silos, making unitary action impossible.
  • Problem 3. Determination of short-term steps.
    It is unclear how long-term change may be achieved through short-term steps. Shortterm action for long-term change presents a big problem to policy makers.
  • Problem 4. Danger of lock-in
    There is a danger that one gets locked in to particular solutions that are not best from a longer term perspective
  • Problem 5. Political myopia
    From historical studies (Geels, 2005) we know that transitions in sociotechnical systems take one generation or more and thus span various political cycles. Transitionmanagement in some way must survive short-term political changes.

In het boek van Jan Rotmans Change of our world in transition Era. Rotmans beschrijft hierin een aantal plekken waar een transitie gaande is. Zo noemt hij de energie transitie, transitie in de zorg en transitie in het onderwijs. Als één van de voorbeelden binnen het onderwijs wordt Agora genoemd.

Onderzoek
Nieuwsgierig ben ik vervolgens geworden of het mogelijk is om inzicht te geven hoe Agora de transitie ondergaat. Kunnen we de vijf problemen voorkomen? Kunnen we met een methode inzicht geven in wat de betrokkenen bij een Agora denken wat nodig is?

Ik heb in januari 2020 tot juli 2020 onderzoek gedaan of Group Concept Mapping een methode is die kan helpen bij het voorkomen of inzichtelijk kan maken of er sprake is van de vijf eerder genoemde problemen binnen transitiemanagement. Als casestudy heb ik de zes Agora’s in Nederland gebruikt.

Wat is Group Concept Mapping (GCM)?
Dit is een gestructureerde methode om de ideeën van een groep te verzamelen, te organiseren en te visualiseren. Binnen deze methode worden verschillende ideeën van de deelnemers met betrekking tot een bepaald thema gecombineerd om zo uiteindelijk tot een conceptueel framework te komen. Het is een mixed method methode en combineert dus zowel kwantitatieve en kwalitatieve benaderingen van dataverzameling en -analyse. Group concept mapping kan breed worden gebruikt omdat het voor kleine en grote groepen en voor homogene en heterogene groepen geschikt is. Tevens is er een breed scala aan thema’s en onderwerpen geschikt om deze methode bij te gebruiken.

Voordelen van GCM zijn:

  • Er komt op een gestructureerde manier een conceptueel framework tot stand op basis van mixed methods.
  • De input wordt bepaald door de deelnemers zelf. De onderzoekers heeft slechts een faciliterende rol. Om deze reden zijn de resultaten ook een juiste reflectie van de visie van de deelnemers, uitgedrukt in hun eigen woorden.
  • Deze methode uitnodigt uit om sterk te focussen op een bepaald thema.
  • De resultaten tastbaar en makkelijk te interpreteren zijn mede door de visuele representaties.

Voor het onderzoek heb ik gebruik gemaakt van groupwisdom.com, een online platform om data te verzamelen en te analyseren.

Methode
In mijn onderzoek heb ik deelnemers gevraagd om hun inzichten, gedachten te geven over wat nodig is voor het opzetten / doorontwikkelen van een Agora. Om een context te geven, heb ik ze voorzien van de visie van Agora. Na het opschonen van de 234 verschillende gedachten zijn 97 gedachten overgebleven. Die gedachten zijn vervolgens door schoolleiders, coaches, experts, leerlingen en ouders van de verschillende Agora’s individueel geclusterd en gewaardeerd op mate van noodzakelijk zijn en mate van lastig om te realiseren. Door de corona lockdown heeft het verzamelen van de data extra tijd gekost, maar kan tevreden terugkijken op de medewerking van de deelnemers van de verschillende Agora’s.

uitleg over gebruik GCM – Clusteren en waarderen

Analyse en Reporten
Inzichtelijk worden de verschillende clusters of aandachtsgebieden die ontstaan door de clustering. Bij dit onderzoek zijn 7 clusters ontstaan. Het is mooi om te zien dat 6) de verankering van de basisprincipes van Agora in het midden ligt. Daar omheen liggen de andere clusters zoals 1) vaardigheden van de betrokken docenten, 2) Didactische ontwerp-vaardigheden van betrokken docenten, 3) Competentieontwikkeling van de coach, 4) Leiderschap bewaakt basisprincipes, 5) gezond beleid en 7) Ecosysteem met stakeholders. In onderstaande weergave van de clusters zijn de punten in de verschillende cluster te zien en de mate waarop de punten gezamenlijk passen tot het cluster. Hoe minder lagen, hoe beter de relatie tot het cluster. Zo springt alleen cluster er qua samenhang wat uit.

Reporten zoals Pattern Match geven in één oogopslag aan hoe over clusters gedacht wordt. Hieronder is te zien hoe gedacht wordt over de noodzaak en mate van lastigheid m.b.t. de realisatie.

Pattern match report

Go-zones kunnen eenvoudig weergegeven worden gefilterd op de verschillende clusters en ook als dat gewenst is op rol of locatie.

Go-zones

Zo is direct duidelijk wat laaghangend fruit is en waar aandacht voor nodig is. Agora’s kunnen op deze manier ook leren van elkaar. Waar de ene Agora het minder lastig vindt dan de andere Agora kan het gesprek gevoerd worden om de ervaring te delen.

Een van de meest interessante weergave is die van de punten en de relaties naar andere punten.

Pointmap met spanning-info

Hoe dikker de lijn tussen twee punten, des te vaker zijn deze punten ook bij elkaar in een cluster gezet. Dit hoeft niet te betekenen dat ze nu ook daadwerkelijk in hetzelfde cluster zitten. Je zou hiermee zichtbaar kunnen maken waar het ontwikkelen van een bepaald punt ook andere punten kan beïnvloeden.

Presentatie
In mijn uitvinderij sessie heb ik samen met de deelnemers geprobeerd de analyses en reporten te interpreteren en antwoorden te vinden op de 5 problemen die bij transitiemanagement geschetst zijn. Group Concept Mapping geeft een mooi inzicht in wat nodig is voor de ontwikkeling van een Agora. De clusters zijn voorzien van duidelijke gedachten die het mogelijk maken om criteria op te stellen. Ook zijn bepaalde aandachtsgebieden op de radar verschenen die voorheen niet benoemd werden. Een deel van de presentatie heb ik hieronder geplaatst:

Het volledige resultaat van mijn onderzoek zal ik later publiceren met de link naar het artikel.


guido

Ik ben sinds 1996 actief in het onderwijs. Op dit moment als onderzoeker, leraar en ontwikkelaar van nieuwe onderwijsconcepten. Inzichten probeer ik te krijgen via de combinatie van wetenschap en praktijk. Mijn interesse ligt voornamelijk bij het leren. Wat is leren, hoe het gebeurt en wat we er allemaal aan doen om het te laten gebeuren.

0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: